Dwanaście miesięcy

Żyła sobie w pewnej wsi dziewczynka Maruszka. Mieszkała z macochą i z jej córką Holeną. Holena całymi dniami siedziała przy oknie i czesała warkocze, a Maruszka nosiła wodę, zamiatała chatę, doiła kozę i przędła.

Choć Maruszka bardzo się starała, macocha wciąż zrzędziła:

— Za wolno! Krzywo! Nie tak!

A sąsiedzi chwalili: „Ależ to miła dziewczyna!”. Holena aż sapała ze złości, gdy to słyszała.

Pewnego styczniowego dnia, gdy za oknem dęło i wyło, Holena przeciągnęła się na ławie i powiedziała:

— Chcę fiołków. Pachnących, niebieściutkich.

— Skąd ja je wezmę? — zdziwiła się Maruszka. — Na dworze śniegu po kolana.

— A idź w góry i poszukaj — machnęła ręką macocha. — I bez fiołków nie wracaj!

Trzask! — zamknęły się za Maruszką drzwi.

Szła i szła. Śnieg skrzypiał pod nogami: skrzyp, skrzyp. Wiatr szczypał w policzki, palce zgrabiały z zimna. Aż tu widzi — na górze mruga światełko. Ruszyła Maruszka ku niemu, wdrapała się na sam szczyt i zamarła.

Płonie tam wielkie ognisko. Dookoła leży dwanaście kamieni, a na kamieniach siedzi dwunastu mężczyzn. Jedni siwi jak zima. Inni młodzi i weseli jak wiosna. Jeszcze inni opaleni jak lato. A reszta rudobroda jak jesień. Najwyżej ze wszystkich siedział najstarszy, z białą brodą do pasa i z laską w ręku. To było dwanaście miesięcy.

Maruszka ukłoniła się:

— Dobrzy ludzie, pozwólcie mi się ogrzać przy ogniu.

— Grzej się, dziecko — skinął głową starzec. — A czemu o takiej porze chodzisz po górach?

— Szukam fiołków.

— Fiołków? W śniegu? — uniósł brwi starzec.

— Macocha kazała. Bez nich nie mogę wrócić do domu — powiedziała cicho Maruszka.

Stary Styczeń wstał i podał laskę młodemu chłopcu w zielonej sukmanie:

— Bracie Marcu, usiądź na moim miejscu.

Marzec usiadł na najwyższym kamieniu i machnął laską nad ogniem. Płomień buchnął w górę — fuch! Śnieg zaczął topnieć: kap, kap. Zaszemrały strumyczki, na krzakach nabrzmiały pąki. A pod krzakami — o dziwo! — zakwitły fiołki, jakby ktoś rozłożył niebieską chustę.

— Zrywaj szybciutko, Maruszko — uśmiechnął się Marzec.

Maruszka nazrywała całe naręcze, podziękowała wszystkim i pobiegła do domu.

Macocha otworzyła drzwi — i aż jej szczęka opadła. W całej chacie zapachniało wiosną. Holena wyrwała kwiaty, powąchała je i nawet nie powiedziała „dziękuję”.

Minął dzień. Holena znowu się przeciągnęła:

— Chcę poziomek. Czerwonych, słodkich.

— Siostrzyczko, zimą poziomki nie rosną — prosiła Maruszka.

— A idź i poszukaj! — huknęła macocha. — I bez poziomek nie wracaj!

Znowu Maruszka brnęła przez śniegi, znowu zobaczyła światełko na górze. Miesiące siedziały na swoich kamieniach, tak jak wczoraj.

— Dobrzy ludzie, pozwólcie mi się ogrzać przy ogniu.

— Grzej się, dziecko. A czego szukasz tym razem?

— Poziomek — westchnęła Maruszka.

Styczeń podał laskę opalonemu chłopcu z kłoskiem za uchem:

— Bracie Czerwcu, usiądź na moim miejscu.

Czerwiec machnął laską — i ogień buchnął tak, że aż powiało żarem. Śnieg zniknął w okamgnieniu, trawa się zazieleniła, zabrzęczały pszczoły: bzzz. A w trawie — aż czerwono od poziomek!

Maruszka nazbierała pełen fartuch, podziękowała i pobiegła do domu.

Macocha z Holeną zajadały poziomki, aż im się uszy trzęsły. A Maruszce nie zostawiły ani jednej.

Trzeciego dnia Holena powiedziała:

— Chcę jabłek. Rumianych, soczystych.

— I bez jabłek nie wracaj! — dodała macocha.

Tym razem Maruszka się nie spierała. Owinęła się chustą i poszła w góry. Światełko już na nią czekało.

— Dobrzy ludzie, pozwólcie mi się ogrzać przy ogniu.

— Grzej się, dziecko. A czegóż teraz?

— Jabłek — szepnęła Maruszka.

Styczeń podał laskę rudobrodemu mężczyźnie w rdzawej sukmanie:

— Bracie Wrześniu, usiądź na moim miejscu.

Wrzesień machnął laską. Śnieg stopniał, las przyodział się w żółte i czerwone liście. A pośrodku polany wyrosła jabłoń, a na niej wisiały jabłka niczym lampioniki.

— Potrząśnij, Maruszko! — powiedział Wrzesień.

Maruszka potrząsnęła gałęzią. Bęc! Spadło jedno jabłko. Bęc! — drugie.

— Dosyć — powiedział Wrzesień. — Bierz je i wracaj do domu.

Maruszka podziękowała, ukłoniła się i pobiegła.

— Czemu tylko dwa? — napadła na nią macocha. — Resztę pewnie zjadłaś po drodze!

— Nie, więcej mi nie dali — odpowiedziała Maruszka.

Holena nadgryzła jabłko — chrup! Tak słodkiego jeszcze w życiu nie jadła.

— Sama pójdę — oznajmiła. — Natrzęsę cały worek!

Włożyła ciepły kożuszek, wzięła worek i ruszyła w góry. Dotarła do ogniska, przepchnęła się do płomieni i nawet się nie przywitała.

— Czego tu szukasz? — zapytał Styczeń.

— Nie twoja sprawa, dziadku — prychnęła Holena.

Styczeń zmarszczył brwi i machnął laską nad głową. Niebo nagle pociemniało. Uuu! — zerwała się zawierucha. Ognisko zniknęło, miesiące też. Holena kręciła się w kółko: gdzie góra, gdzie ścieżka, gdzie wieś?

Macocha czekała na córkę do wieczora. A potem pomyślała: „Pewnie jabłek jest tam tyle, że nie może się od nich oderwać. Pójdę i ja, natrzęsę sobie!” Narzuciła kożuch, chwyciła jeszcze jeden worek — i też ruszyła w góry. Ale i ją zawierucha zakręciła i zbiła z drogi.

Maruszka tego wieczoru nie kładła się spać. Napaliła w piecu, postawiła w oknie świecę, żeby było ją widać z daleka, i raz po raz wyglądała na dwór.

A na dworze wyła zawierucha. Minęła noc, minął dzień. Świeca się wypaliła, więc Maruszka postawiła nową. Ale nikt nie zapukał do drzwi.

Ani macocha, ani Holena nie wróciły już do domu. Zabłądziły w tej zawierusze i nikt ich więcej nie widział.

Maruszka została w chatce sama. Tak jak dawniej nosiła wodę, zamiatała chatę, doiła kozę i przędła. Tylko teraz nikt już nie zrzędził: „Za wolno! Krzywo! Nie tak!”

Minęły lata. Maruszka dorosła i oświadczył się jej dobry, pracowity rolnik z tej samej wsi. Żyli razem zgodnie i szczęśliwie.

A miesiące dalej chodziły w kółko, każdy w swojej porze. Marzec przynosił jej fiołki, Czerwiec — poziomki, Wrzesień — jabłka. I Maruszce nigdy niczego nie brakowało.